Waarom toch die Gratis Tekeningen (part 2)

Gratis is raar, Gratis is vreemd, Gratis is je schamen om ergens om te vragen.
Gratis kan toch niet, want Gratis betekent toch dat iets geen waarde heeft.
Gratis is onhandig, Gratis is ironisch, Gratis kan toch niet, want waar betaal je de huur dan van.

Zomaar een gedachtengangetje op den vroege ochtend.

Ik begon dit Gratis Tekeningen gebeuren, omdat ik toch iets liefs en leuks voor anderen wilde doen, ondanks mijn mysterieuze beperkingen.

Ik noem ze mysterieus, omdat ze voor anderen niet zichtbaar zijn (behalve dan de keren dat ik dronkenmansachtige bewegingen maak op straat… maar dan denkt men waarschijnlijk dat ik dronken ben?). En omdat ik steeds vaker het idee krijg – ik weet het niet zeker – dat mensen denken dat ik me aanstel, overdrijf of dat ik doe alsof. Ik weet niet precies waarom ik dat gevoel heb de laatste tijd, ik weet wel dat ik bepaalde onuitgesproken zaken soms wel goed aanvoel, hoewel ik er vaak geen woorden aan weet te verbinden.

De 2e reden was om van het UWV gezeik af te zijn. Het UWV waarvoor enkel arbeid adelt, en het kan ze niet bommen hoe of wat, werken zul je!

En de 3e reden was natuurlijk gewoon simpel: tekenen. Iets doen dat je leuk vindt is goed voor je, dus dat leek me een manier om iets positiefs te doen.

Vrijwilligerswerk is natuurlijk altijd iets dat je leuk vindt om te doen. Het lijkt me niet verstandig, dat als je een ontzettende hekel aan kinderen hebt, je als vrijwilliger meldt bij de speeltuin. Niet leuk voor jezelf, maar zeker ook niet voor die arme kinderen en de andere medewerkers.
Vrijwilligerswerk doen mensen dan ook voor zichzelf, met de leuke bijkomstigheid, dat ze ook iets voor anderen, de maatschappij, de wereld, of whatever dan ook kunnen betekenen. Win-win.

En dan heb ik het maar even niet over de situatie, dat steeds meer organisaties gebruik maken van vrijwilligers, waar ook mensen gewoon een betaalde baan hadden kunnen hebben (ik vind dat best raar, maar ik heb het er maar even niet over).

Het Gratis weggeven van tekeningen leek me dus een goede combinatie.
Toch blijken er wat ironische kanten aan deze hele onderneming te zitten. Bijvoorbeeld:

Kom ik hiermee in het vaarwater van kunstenaars die wél geld voor hun werk vragen?
– even terzijde: voor al mijn andere werk vraag ik wel geld, dus zit ik dan ook mezelf in de weg?

Uit principe vind ik dat de Gratis Tekeningen voor iedereen moeten beschikbaar zijn, en dat het aan mensen zelf is om te bepalen of ze daar geld voor willen betalen eventueel – de Tekeningen zijn namelijk ook voor een (zeer gereduceerde prijs) te koop, en donaties doen kan natuurlijk ook altijd, of koop een aantal Uitgestelde Tekeningen.

Het valt me op, dat ik toch vrij veel benaderd ben door mensen in grote huizen – kan zijn dat ze net failliet zijn of zo, maar het is voor mij dan wel wat zuur, als ik weer naar mijn te dure, slecht onderhouden huurwoning terugga na bezorging.
Maar ja, ik heb het wel zelf bedacht :-/ gottogottogutgutgut (er kan en mag hier hartelijk om gelachen worden)

(Klein naberichtje: Iemand wees mij er net op, dat het nogal verstopt staat op de website, en dat ik het meer vooraf aan zou moeten geven. Tegelijkertijd zijn er mensen die het wel hebben zien staan (zie o.a. verderop in dit stukje, en ook anderen die er wel voor betaalden), dus .... ik weet nog niet hoe of wat precies. Het is ook geen probleem natuurlijk, het gaat mij juist om dat dubbele gevoel ervan.)

Graag had ik gewild, dat juist mensen met heel weinig geld de weg naar mijn tekeningen zou vinden, maar dat blijkt toch niet zo makkelijk te gaan. Ik sprak gisteren met de gebiedsmakelaar, en zij dacht dat het een kwestie van enige schaamte kan zijn; je moet tenslotte wel een email sturen waarin je zegt dat je tekening nr zoveel wilt.
Then again: OVERAL op de website staat – lijkt mij- duidelijk aangegeven dat het voor iedereen is, en dat je gewoon kunt bestellen en dat ik niet naar mensen hun redenen, inkomen of whatever vraag. Juist om het voor armere mensen zo toegankelijk mogelijk te maken.

Bij het buurthuis staan er iedere week weer een paar nieuwe, die mensen zo mee kunnen nemen. Soms zijn ze allemaal weg, en soms komt er opeens weer 1 terug :-). Gisteren bleken ze er allemaal nog te staan, dat is dan wel wat teleurstellend maar ik verwissel ze gewoon met nieuwe, en de ‘oude’ gaan dan naar een andere buurt, in de buurtboekenkasten die her en der in de stad staan. Zo kom ik nog ‘s ergens :-D.

1x schreef iemand bij een bestelling per email in de onderwerpsregel een lange zin:
“(met enige gêne waar ik vanaf kom als ik er daarna eentje bestel waar ik wél voor betaal maar ik weet nog niet of ik dat écht ga doen)”.
Eerst vond ik het wel grappig, en ik had de bezorging te voet al ingepland staan (het was een best lange wandeling), maar gaandeweg vond ik het toch wat minder. Het is waarschijnlijk wel heel eerlijk, en het is ook okee dat iemand dat schrijft, daar is niets ergs aan, ik neem het die persoon ook niet kwalijk.
Maar toch werd ik weer enigszins zurig, want het benadrukt natuurlijk wel de soort ongelijkheid die er is. Degenen die het blijkbaar kan betalen toch, anders schrijf je dit niet, maar het dan toch niet doet, en waarom eigenlijk? Gewoon omdat het kan? Omdat je het niet kan schelen, omdat je het gewoon een leuk idee vind, omdat het grappig is? Ik heb geen idee.


(uiteindelijk had ik zelfs geen zin meer in de wandeling, en heb ik de GT op de post gedaan als Uitgestelde Tekening - waarvoor ik nog steeds een potje heb trouwens).

En hiermee kom ik bij een ander ding, dat ik laatst tegenkwam, in eerste instantie via de nieuwsbrief van een galerie, Vriend van Bavink. De bekende kunstenaar Jan Hoek heeft een pricing systeem bedacht, waarmee rijken, normaal betaalden en armen ieder een prijs kunnen betalen die op hun inkomen zou zijn toegespitst. Helemaal tof, zou je denken.
Maar helaas bleek er een voorwaarde aan verbonden, die alleen voor de armen geld. Zij die de ‘poor people’s pricing’ willen betalen, moeten wel een motivatie opsturen.
Meteen gingen bij mij alarmbellen rinkelen.
Vreemd toeval (of de vreemde wegen der algoritmiek) wilde dat ik kort daarna een post van hem op instagram zag langskomen, waarbij natuurlijk vele likes, en vele positieve opmerkingen. Nergens een kritische noot te bekennen, maar misschien kwam dat, doordat bij die post niets stond over die motivatie.

Uiteraard moest ik weer mijn bakkes opentrekken as usual

(snorry not sorry ik kan het niet laten – ik denk dat ik ongeveer bij de halve kunstwereld niet meer echt welkom ben of ze vinden me een vervelende links-extremistische zeikerd of gewoon een zuur kutwijf of helemaal niets en negeren me gewoon verder, lekker zo’n overonbekende onbelangrijke persoon who cares anyway want wie IS ze nou helemaal met dr gratis tekeningetjes zeg jezus is zij niet degene van die kut-tekeningen hahahahahahshshahshshshshshaaahaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa -dit laatste met galmeffect-)

en de kunstenaar reageerde ietwat ibbel (maar dat is misschien alleen mijn interpretatie) dat hij geen inkomstenverklaring of zo vroeg, maar dat hij wel misbruik van de ‘poor people’s pricing’ daarmee wilde tegengaan.
Ik heb mijn best gedaan het nog wat verder, aardig en vriendelijk, uit te leggen. Daar ben ik misschien niet goed in. Hij is ook verbonden aan Sexyland.World, waar sinds kort ook een aantal Gratis Tekeningen in de kluisjes zijn verstopt ter takeaway, dus dat schreef ik ook aan hem, en dat het best interessant is eigenlijk, hoe met dit soort dingen om te gaan. Hij reageerde daar niet meer op, jammer genoeg, maar prima natuurlijk edoch enzovoorts.

Pas veel later zag ik de werkelijke prijzen van dat systeem, en ik vraag me nu af, of dat hele pricing systeem ironisch bedoeld is geweest, of dat ze echt geen flauw idee hebben van wat arme mensen te besteden hebben. Namelijk: niets. Arme mensen, met of zonder motivatie, hebben geen €600 voor kunst aan de muur. (er is ook nog een optie om hierover in overleg te gaan, als je ook dat bedrag niet kunt betalen… nog een drempel dan natuurlijk).

Wat mij precies zo stoort hieraan is dit: omdat rijkere lui te krepserig zijn om een goede prijs voor iemand’s werk te betalen, en je bang bent dat ze dan ook de goedkopere optie willen, ga je dat verhalen op de armere mensen. En dat is zoals het altijd gaat: arme mensen zijn altijd de pineut.
Zo gaat het bij uitkeringen: omdat er soms mensen zijn die frauderen, worden de armere mensen die gewoon wel recht hebben op dingen, uitgeknepen en vernederd (zie bijvoorbeeld het Toeslagenschandaal, hoewel daar natuurlijk ook duidelijk racistische motieven meespelen).

En ik begrijp het: het is lastig om armere mensen ook van je werk te laten genieten. Je gunt het iedereen, en je wilt het voor iedereen. En wat is de oplossing? Ik heb geen idee. Zoals ik het nu meemaak, zijn er inderdaad rijkere mensen die liever niet betalen, terwijl ze wel de mogelijkheid hebben. En dat is kut.
We zien dat wel op grotere schaal ook, denk aan alle bedrijven die vreselijk hun best doen om maar geen belasting te betalen, mede mogelijk gemaakt door de VVD. (hou ‘s op met stemmen op die klotepartij… het is wel een keer genoeg geweest, mense).

Eigenlijk doen we hetzelfde: vanuit onze oprecht nobele principes willen we iets goeds doen, maar het werkt niet, of maar voor een heel klein deel. Zo gaat een best groot deel van mijn GT’s vooral naar (kunst)studenten en expats. Niets mis mee, en studenten zijn vaak ook arm, moeten veel bijverdienen etc. Maar de ‘gewone’ personen bereik je hier niet mee.
En ik denk ook dat dat komt, doordat kunstenaars / kunst al jaren wordt weggezet als elitair, onbegrijpelijk, verwerpelijk, rare hipsters, vreemde types etc. En als dan ook nog al die kunstenaars worden gezien als voor-gentrificators, die de buurten in komen dwalen tot de rijke prinsen zich er komen vestigen om hoge huren te gaan innen, en de bewoners uit hun sociale huurwoningen te verjagen, gaat dat ook niet helpen.



Wat te doen?

> reageren kan op (mijn) instagram of twitter.

Nog een leuke anekdote: 
Ik had een stukje op Nextdoor over de GT's gezet. Er kwamen veel positieve reacties. 1 persoon vroeg: "Ik zou graag een tekening willen, om kado aan iemand te doen die binnenkort jarig is. Mag dat ook?"(zoiets). 
En toen reageerde er iemand anders met zo'n schaterlachende emoji.... 
Alsof iets dat Gratis is, een uiting zou zijn van gierigheid, of dat je die persoon niet leuk vind, of zoiets? Dat je Gratis dingen niet mag kadogeven, want 'dat doe je niet'. Slaat toch nergens op, wat een tuttige bekrompenheid.